TAX ALERT 5/2024 – JESZCZE TYLKO DO 4 KWIETNIA BR. MOŻLIWE BĘDZIE WZRUSZENIE KAR NAŁOŻONYCH PRZEZ PREZESA URE ZA NIEUMORZENIE ŚWIADECTW POCHODZENIA ENERGII

Możliwość wystąpienia z takim wnioskiem to efekt postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 11 stycznia 2024 r. (sygn. akt C-220/23), który za niezgodne z prawem UE uznał kary nałożone na przedsiębiorców do 2016 r. za brak realizacji ww. obowiązków. 

Jak bowiem uznał TUSE, Polska nie spełniła wymaganego obowiązku uzyskania notyfikacji Komisji Europejskiej (KE) dla wprowadzonego systemu świadectw pochodzenia energii. Zdaniem KE system ten stanowi pomoc wchodzącą w zakres zastosowania art. 108 ust. 3 TFUE, a władze polskie dokonały zgłoszenia tego systemu dopiero w 2013 r. (ponieważ zakładały, że taki system nie powinien zostać uznany za pomoc państwa objęty notyfikacją KE). Decyzją końcową z 2 sierpnia 2016 r. KE uznała ten system za zgodny z rynkiem wewnętrznym UE, poddając jednoczesnej krytyce jego przedwczesne wprowadzenie w życie.

Mając powyższe na względzie TSUE uznał, że prawo UE stoi na przeszkodzie wymierzeniu przedsiębiorstwu kary pieniężnej za naruszenie ww. obowiązku przed wydaniem przez KE decyzji końcowej (stwierdzającej zgodność tej pomocy z rynkiem wewnętrznym UE), jeżeli dane naruszenie nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie tej decyzji.

W konsekwencji, od strony praktycznej, do dnia 4 kwietnia br. (i) przedsiębiorcy ukarani przez Prezesa URE taką karą pieniężną, którzy nie złożyli odwołania na etapie postępowania administracyjnego, mogą wystąpić z wnioskiem o wznowienia postępowania w trybie właściwym dla postępowania administracyjnego, (ii) jeśli natomiast odwołanie zostało złożone przez przedsiębiorcę, lecz zostało uznane przez polski sąd za niezasadne, może on złożyć wniosek o wznowienie takiego postępowania sądowego. Ponadto przedsiębiorcy, którzy uiścili w tym okresie opłaty zastępcze do NFOŚiGW, mogą starać się o ich zwrot.

***

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości w tym zakresie, zapraszamy do kontaktu.

Maciej Grochulski
Partner
maciej.grochulski@ptpodatki.pl
(22) 205 22 08

Mateusz Śliwiński
Menedżer
mateusz.sliwinski@ptpodatki.pl
(22) 205 22 29

Sylwia Wiśniewska
Konsultant
sylwia.wisniewska@ptpodatki.pl
(22) 205 22 34

TAX ALERT 13/2024 – ZNAMY NOWE STANOWISKO MF W SPRAWIE NOWELIZACJI PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI

Najważniejszymi z zapowiadanych zmian w projekcie mają być:

• rozgraniczenie pojęcia budynku i budowli (pierwszeństwo kwalifikacji zostanie uzgodnione podczas konferencji uzgodnieniowej projektu ustawy 7 sierpnia br.),

• rezygnacja z wymogu całości techniczno-użytkowej i zastąpienie go obecnie obowiązującym wymogiem zapewnienia przez instalacje i urządzenia możliwości użytkowania budowli zgodnie z jej przeznaczeniem,

• usunięcie z definicji budynku i budowli odwołania do pojęcia „wyrobów budowlanych” oraz powiązanie definicji budynku i budowli z robotami budowlanymi zdefiniowanymi w ustawie Prawo budowlane,

• doprecyzowanie definicji pojęcia „trwałego związania z gruntem”,

• doprecyzowanie wybranych pozycji z listy budowli w załączniku do ustawy (m.in. pozycji dotyczącej sieci, pozycji dotyczącej drogi kolejowej, a także definicji zbiornika) oraz doprecyzowanie opodatkowania obiektów kompleksowych,

• doprecyzowanie zakresu opodatkowania budowli sektora OZE (zakres opodatkowania zostanie uzgodniony na konferencji),

• rezygnacja ze wstecznego (od 2024 r.) uchylenia zwolnienia z PoN terminali kolejowych.

Generalnie, zapowiadane zmiany w większym stopniu niż pierwotny projekt ustawy zmierzają do zachowania fiskalnego status quo.

Pozytywnie należy ocenić w szczególności zapowiadaną rezygnację z przywrócenia nieobowiązującego od 28 czerwca 2015 r. kryterium całości techniczno-użytkowej, a także rozgraniczenie pojęcia budynku i budowli.

MF wziął również pod uwagę krytykę dotyczącą definicji „trwałego związania z gruntem” zaproponowaną w pierwotnym projekcie ustawy. Słowem przypomnienia - definicja pierwotnie zaproponowana przez autorów projektu w praktyce mogłaby powodować, że organy podatkowe będą traktować jako trwale związane z gruntem składniki majątku, które ze względu na wielkość i wagę nie mogą zostać przesunięte na inne miejsce bez wykorzystania specjalistycznego sprzętu, nawet jeżeli te obiekty nie będą w żaden sposób fizycznie połączone z gruntem.

MF uwzględniło również uwagi dotyczące opodatkowania budowli sektora OZE. Zgodnie z uwzględnioną propozycją, definicja budowli zostanie zmodyfikowana poprzez dodanie jednoznacznego stwierdzenia, iż za budowlę uważa się części budowlane elektrowni wiatrowych, fotowoltaicznych, jądrowych oraz magazynów energii.

Ponadto, załącznik do projektu ustawy zostanie zmodyfikowany w taki sposób, aby wyeliminować możliwość jednoczesnego kwalifikowania tych samych obiektów jako różnych rodzajów obiektów. Przykładowo, w obecnym brzmieniu w pozycji 12 załącznika wymieniona jest „sieć elektroenergetyczna”, a w pozycji 18 załącznika „linia i trakcja elektroenergetyczna”. Powoduje to, że linie elektroenergetyczne są obiektami wymienionymi samodzielnie w pozycji 18 oraz jako część innego obiektu, tj. „sieci elektroenergetycznej” w pozycji 12.

MF planuje również wykreślenie z załącznika m.in.: hangarów oraz rurociągu przesyłowego. Wykreślenie hangarów ma na celu usunięcie wątpliwości co do tego, czy obiekty o charakterystyce hangaru stanowić będą budynki czy budowle. Natomiast, wykreślenie rurociągu przesyłowego z pozycji 12 załącznika ma na celu uniknięcie funkcjonowania w obrocie dwóch pojęć będących w zasadzie synonimami (pozycja 11 załącznika również wskazuje rurociąg jako budowlę).

Kierunek zmian proponowany przez MF zostanie omówiony podczas konferencji uzgodnieniowej projektu ustawy 7 sierpnia br. W związku z tym, będziemy śledzić dalsze informacje o planowanych zmianach w PoN.

TAX ALERT 12/2024 – AKCYZA OD GLICERYNY I GLIKOLU PROPYLENOWEGO – INTERPRETACJA OGÓLNA MINISTRA FINANSÓW

Tytułem wstępu należy wskazać, że w szczególnych okolicznościach powyższe wyroby mogą zostać objęte opodatkowaniem akcyzą (oraz powiązanymi formalnościami m.in. oznaczanie banderolami, raportowanie rozliczeń podatku, określone reżimy produkcyjne/magazynowe) – jako płyn do papierosów elektronicznych. Kanwą wydania interpretacji były liczne, trwające od lat spory w zakresie kwalifikacji tych wyrobów dla celów akcyzy oraz związane z tym zmiany w prawie (tj. modyfikacje definicji legalnej płynu do papierosów elektronicznych zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym).

Zgodnie z obecnie obowiązującą definicją przez płyn do papierosów elektronicznych należy rozumieć „roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, zarówno z nikotyną, jak i bez nikotyny, w tym bazę do tego roztworu zawierającą glikol lub glicerynę, przy czym roztwór uważa się za przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, gdy jest używany albo ze względu na jego skład i właściwości fizykochemiczne może być użyty w papierosach elektronicznych, bez względu na miejsce jego sprzedaży bądź oferowania na sprzedaż”.

W omawianej interpretacji ogólnej Minister Finansów wskazał m.in., że:

• powyższa definicja nie wyklucza z opodatkowania akcyzą glikolu/gliceryny, które służą do wykorzystania w papierosie elektronicznym. Wskazanie w niej „bazy” jako półproduktu do wytworzenia ww. płynu, finalnej postaci pozwala na przyjęcie, że pod pojęciem „płyn do papierosów elektronicznych” należy rozumieć nie tylko wyrób w ostatecznej postaci stosowanej w papierosie elektronicznym, lecz również glikol i glicerynę służące do jego wytworzenia;

• co do zasady sprzedaż bądź oferowanie na sprzedaż glikolu/gliceryny, jeżeli nie są przeznaczone do użycia w papierosach elektronicznych, nie wskazuje na ich przeznaczenie akcyzowe, tj. do wykorzystania w papierosach elektronicznych i w takiej sytuacji ich produkcja i magazynowanie nie powinna podlegać rygorom ustawy o podatku akcyzowym;

• miejsce sprzedaży bądź oferowania na sprzedaż glikolu/gliceryny może jednak w pewnych okolicznościach determinować takie ich przeznaczenie. Nie należy wszakże w ocenie Ministra Finansów uznawać a priori, w świetle zmienionej definicji, że glikol lub gliceryna, biorąc pod uwagę mnogość ich możliwych zastosowań, sprzedawane lub oferowane na sprzedaż np. w aptekach, sklepach z artykułami chemicznymi, są przeznaczone do wykorzystania w papierosach elektronicznych;

• dla uznania, że glikol/gliceryna mogą być użyte w papierosach elektronicznych, wystarczająca natomiast będzie w konkretnych sytuacjach okoliczność powiązania z miejscem ich sprzedaży bądź oferowania na sprzedaż, takim jak np. wyspecjalizowane sklepy i punkty sprzedaży, gdzie oferowane są wyroby tytoniowe, płyny do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie i ich substytuty lub urządzenia i akcesoria do używania tych wyrobów akcyzowych.

Rekomendujemy zatem pogłębioną analizę ww. interpretacji z uwzględnieniem każdorazowo zakresu oraz specyfiki prowadzonej działalności. W naszej ocenie, nie adresuje ona w pełni/kompleksowo wszystkich ryzyk wynikających ze zmodyfikowanej definicji płynu do papierosów elektronicznych. Jej literalne brzmienie wskazuje bowiem, że dany wyrób może być objęty akcyzą, jeżeli właściwości fizykochemiczne pozwalają na użycie go w papierosach elektronicznych, bez względu na miejsce jego sprzedaży bądź oferowania na sprzedaż. W tym kontekście interpretacja ogólna wydaje się więc pozostawać w pewnej kontrze do tego, co wynika z ww. definicji – i mimo że czyni to na korzyść podatników, to jednocześnie wprowadza daleko idącą kazuistykę, która w przyszłości może stać się źródłem kolejnych (nowych) wątpliwości i problemów. Z tej perspektywy zapewne lepszym rozwiązaniem byłoby dopracowanie samej definicji, co jednak oznaczałoby kolejną nowelizację. 

Mając na uwadze, że wydanie interpretacji ogólnej ogranicza równocześnie formalną możliwość wystąpienia przez zainteresowane podmioty o uzyskanie własnej interpretacji indywidualnej prawa podatkowego (ze względu na brzmienie art. 14b § 5a Ordynacji podatkowej), w celu próby zminimalizowania ryzyka w podatku akcyzowym rozważyć należałoby skorzystanie z możliwości wystąpienia o wydanie decyzji – Wiążącej Informacji Akcyzowej (WIA) w trybie art. 7d-7k ustawy o podatku akcyzowym. W decyzji WIA organ w sposób wiążący oraz dający formalną ochronę podatnikowi klasyfikuje dany konkretny wyrób jako podlegający akcyzie lub też odmawia wydania WIA w przypadku, gdy towar z definicji jest nieobjęty akcyzą (np. po analizie laboratoryjnej próbek wyrobu przeprowadzanej przez/na zlecenie organu, czy informacji o sposobie jego dystrybucji).

TAX ALERT 11/2024 – CESJA PRAW I OBOWIĄZKÓW Z UMOWY DEWELOPERSKIEJ ZA ODPŁATNOŚCIĄ W POSTACI TZW. ODSTĘPNEGO STANOWI ŚWIADCZENIE USŁUG OPODATKOWANE 23% VAT – WYROK NSA

Zdaniem NSA przeniesienie (cesja) praw i obowiązków z umowy deweloperskiej za odpłatnością w postaci tzw. odstępnego, w przypadku niedysponowania przez cedenta prawem do rozporządzania lokalem mieszkalnym jak właściciel, stanowi czynność opodatkowaną VAT, kwalifikowaną jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, a nie jako dostawa towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 w zw. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.

NSA uznał, że w przypadku cesji dokonanej przed wydaniem przez dewelopera cedentowi lokalu do posiadania oraz cesji dokonanej w trakcie trwania budowy budynku przy zapłacie przez cesjonariusza jedynie ,,odstępnego" nie można mówić o rozporządzaniu towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, co wyklucza możliwość traktowania transakcji między cedentem a cesjonariuszem jako odpłatnej dostawy towarów.

Powyższe oznacza, iż w takim przypadku nie będzie miała zastosowania właściwa dla dostawy lokalu mieszkalnego obniżona 8% stawka VAT, lecz stawka podstawowa (tj. obecnie 23%).

TAX ALERT 10/2024 – PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI OD 1 STYCZNIA 2025 R.

Zgodnie z projektem, budowlami będą wykonane z użyciem wyrobów budowlanych:

• obiekty wymienione w załączniku do ustawy podatkowej[2], a także instalacje i urządzenia, jeżeli stanowią wraz z tym obiektem całość techniczno-użytkową,

• części budowlane urządzeń (które jako takie nie są budowlami),

• części budowlane elektrowni wiatrowych i elektrowni jądrowych,

• fundamenty pod maszyny oraz urządzenia, odrębne pod względem technicznym od tych maszyn i urządzeń,

• przyłącza do obiektu budowlanego.

Proponowana definicja budowli przywraca nieobowiązujące od 28 czerwca 2015 r. kryterium „całości techniczno-użytkowej”. Powrót tego legislacyjnego kuriozum wydaje się być podyktowane nostalgią środowisk samorządowych, dla których kryterium to umożliwiało rozszerzanie zakresu opodatkowania.  Zmiana w tym zakresie oznacza powrót do w praktyce dowolnego ustalania zakresu opodatkowania i wykreuje spory z organami podatkowymi.

Do uznania danego obiektu za budowle nie będzie już konieczne ich wzniesienie z użyciem wyrobów budowlanych – wystarczy, że będą one wykonane z użyciem tych wyrobów. Oznacza to faktyczne rozszerzenie zakresu opodatkowania (budowla nie będzie musiała – co do zasady – powstać w procesie budowlanym; budowle będą mogły być wykonane np. w procesie produkcji).

Autorzy projektu zdecydowali się wprowadzić wykaz budowli do załącznika do ustawy podatkowej.  Zgodnie z tym wykazem, budowlą będzie m.in.: zbiornik w postaci silosu, elewatora, bunkra do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych, a także inny zbiornik przeznaczony do gromadzenia materiałów sypkich, występujących w kawałkach, albo w postaci ciekłej lub gazowej, którego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym funkcje gospodarcze jest pojemność oraz obiekt kontenerowy trwale związany z gruntem. Zmiana może oznaczać rozszerzenie zakresu opodatkowania na obiekty, które aktualnie nie powinny podlegać podatkowi.

Projekt ustawy definiuje także pojęcie trwałego związania z gruntem. Będzie nim związanie obiektu budowlanego z gruntem, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć, spowodować przemieszczenie lub przesunięcie się na inne miejsce. Definicja zaproponowana przez autorów projektu jest nowością i w praktyce może okazać się, że organy podatkowe będą traktować jako trwale związane z gruntem obiekty, które ze względu na wielkość i wagę nie mogą zostać przesunięte na inne miejsce bez wykorzystania specjalistycznego sprzętu, nawet jeżeli te obiekty nie będą w żaden sposób fizycznie połączone z gruntem.

Ponadto, projekt ustawy wprowadza autonomiczną, oderwaną od przepisów prawa budowlanego, definicję budynku oraz możliwość opodatkowania jako budynku części obiektów kompleksowych (np. oczyszczalni ścieków składających się z budynków i pozostałych obiektów) oraz  niejednorodnych (np. wielofunkcyjnych stadionów mieszczących w swojej bryle również wydzielone odrębne części przystosowane do pełnienia samodzielnych funkcji).

Nowe przepisy mają wejść w życie – z pewnymi wyjątkami - 1 stycznia 2025 r. Z uwagi na zbliżający się termin zakładanego wejścia w życie nowelizacji, zalecamy, aby już teraz przeanalizować możliwy wpływ nowelizacji na opodatkowanie posiadanych obiektów.

[1] Projekt z 14 czerwca 2024 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej

[2] Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W najbliższym czasie zaprosimy Państwa na webinar, podczas którego postaramy się Państwu przybliżyć zagrożenia i (być może) szanse związane ze zmianą przepisów.

TAX ALERT 9/2024 – BEZUMOWNE KORZYSTANIE A VAT – ZMIANA PODEJŚCIA (NA PRZYKŁADZIE MEDIÓW)

Sprawa będąca przedmiotem rozprawy przed NSA dotyczyła sporu między przedsiębiorstwem ciepłowniczym a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o charakter działalności związanej z dostarczaniem wytworzonego ciepła do odbiorców końcowych nieposiadających aktualnej (ważnej) umowy. Sankcyjne opłaty były naliczane w oparciu o przepisy rozporządzeń wprowadzających zasady kształtowania taryf m.in. za „nielegalny pobór” (tak prawo energetyczne definiuje pobór paliw i energii bez umowy). Spółka podkreślała, że w takiej sytuacji nalicza opłaty korzystając pomocniczo z zasad wynikających z ostatniej (zakończonej) umowy, lub z ustaleń podjętych na podstawie odrębnych porozumień. W analizowanej sprawie przedsiębiorstwo energetyczne nie ma w praktyce możliwości odcięcia dostaw ciepła do odbiorców końcowych korzystających w sposób bezumowny z mediów, gdyż bezpośrednio od wnioskodawcy ciepło jest dostarczane do przedsiębiorstwa przesyłowego/dystrybucyjnego. Odcięcie dostaw ciepła jest niemożliwe również z perspektywy prawnej oraz konsekwencji społecznych jakie by za sobą niosło.

Jak wskazał NSA, dotychczasowe stanowisko polskich organów i sądów administracyjnych, traktujące opłaty za nielegalny pobór mediów jako odszkodowania nieobjęte VAT, jest już nieaktualne. W sytuacji, gdy pomimo braku obowiązującej strony umowy dochodzi do przekazania towarów w zamian za określoną opłatę, ma miejsce odpłatna dostawa podlegająca VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, wymagająca zaewidencjonowania transakcji w pliku JPK_VAT, a terminy jakie należy stosować dla tych czynności mogą wynikać z ostatniej umowy, z dodatkowych porozumień albo z regulaminów podłączenia do sieci.

Rozstrzygnięcie NSA jest pokłosiem niedawnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-677/21 dotyczącej  podatnika (Fluvius Antwerpen) będącego osobą prawną odpowiedzialną za zarządzanie siecią dystrybucji energii elektrycznej. TSUE uznał w nim, że pobieranie od odbiorcy opłat w sytuacji, gdy dostawy odbywały się w sposób niezamierzony i w wyniku bezprawnego działania osoby trzeciej jest opodatkowane VAT m.in. z następujących powodów:

• zasada neutralności VAT, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sprzeciwia się rozróżnieniu między transakcjami nielegalnymi a legalnymi, ponieważ system VAT ma obciążać konsumenta końcowego towarów i usług,

• odbiorca energii elektrycznej dostarczonej w takich okolicznościach, jakie miały miejsce w sprawie, ma prawo do rozporządzania nią jak właściciel, bowiem bezsprzecznie dochodzi do jej konsumpcji przez tegoż odbiorcę,

• dostawa energii, mimo braku formalnej umowy, odbywa się jednak w ramach działalności gospodarczej podatnika, dla której takie sytuacje stanowią naturalne ryzyko typowe dla tej branży.

Opisana zmiana podejścia dotycząca opodatkowania VAT opłat za bezumowne korzystanie (sankcyjnych) odnosi się przede wszystkim – co zrozumiałe, biorąc pod uwagę przedmiot wyrokowania TSUE – do podatników dostarczających tzw. media. Ryzyko opodatkowania jest szczególnie wysokie, jeżeli dostawy (lub częstotliwość naliczania opłat) odbywają się na warunkach wynikających z wcześniejszej umowy, obecnie już rozwiązanej (wygasłej). Niemniej argumentacja  podniesiona przez TSUE, do której nawiązał w omawianym wyroku NSA, może czynić aktualnym badanie przedmiotowych opłat, pod kątem opodatkowania VAT, także w szeregu innych przypadków, włącznie z tzw. refakturowaniem. 

TAX ALERT 8/2024 – PLANOWANE ZMIANY W CENACH TRANSFEROWYCH ZGODNIE Z PROJEKTEM DYREKTYWY KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Projekt zakłada przede wszystkim:

• wprowadzenie zasady ceny rynkowej do prawodawstwa Unii Europejskiej;

• harmonizację kluczowych przepisów dotyczących cen transferowych (oprócz wyżej wspomnianej zasady ceny rynkowej, Projekt reguluje przepisy w zakresie: podmiotów powiązanych, metod analiz porównawczych, przedziału cen rynkowych, dokonywania korekt i innych);

• wyjaśnienie statusu i znaczenia Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych;

• umożliwienie ustanowienia w Unii Europejskiej wspólnych, wiążących zasad regulujących konkretne kwestie dotyczące cen transferowych w ramach Wytycznych OECD.

Najciekawszymi zmianami, jakie zostałyby wprowadzone do polskich przepisów w sytuacji, w której Projekt zostałby uchwalony w brzmieniu zaprezentowanym przez Komisję, są: włączenie do systemu prawnego państw członkowskich Wytycznych OECD oraz wprowadzenie przedziału ceny rynkowej.

Włączenie do systemu prawnego Wytycznych OECD, co prawda nie powinno w znaczący sposób wpłynąć na polskie przepisy, bowiem praktyka ich stosowania w interpretacji zasady ceny rynkowej funkcjonuje od dawna (była potwierdzana w orzecznictwie sądów administracyjnych), niemniej może przyczynić się to do ugruntowania znaczenia Wytycznych OECD w systemie prawnym.

Przedział ceny rynkowej w Projekcie został określony jako przedział międzykwartylowych rezultatów osiągniętych w porównywalnych transakcjach między podmiotami niepowiązanymi w sytuacji, w której zastosowanie metody ustalenia ceny transferowej skutkuje powstaniem zakresu wartości. Obecnie przedział ten jest również najczęściej stosowaną miarą statystyczną zmienności danych, do której odnoszą się zarówno praktycy, jak i sądy. Niemniej obowiązek stosowania niniejszej miary nigdy dotąd nie został sformalizowany w polskich przepisach. Ponadto omawiany Projekt wskazuje, iż w momencie, w której cena ustalona w transakcji kontrolowanej przekracza wskazany przedział, to państwo członkowskie dokona korekty ceny transferowej do mediany wszystkich zebranych rezultatów. Zapis ten z punktu widzenia podatników, nie jest korzystny, w szczególności dla tych, których cena transferowa przykładowo mieści się poniżej dolnego kwartyla przedziału. Co prawda przepisy dopuszczają sytuację, w której wartość ta może nie mieścić się w tak zdefiniowanym przedziale ceny rynkowej, jednakże musi zostać poparta stosownym uzasadnieniem. Powyższe spowoduje, iż na podatnikach będzie spoczywać jeszcze większy obowiązek dowodowy, obecnie bowiem, pomimo braków takich przepisów na gruncie polskich regulacji, organy podatkowe w trakcie doszacowania dochodów uznają, że ceną rynkową jest wyłącznie mediana wszystkich zebranych danych.

Projekt proponuje pozostałe zmiany, m.in. w zakresie różnic w definiowaniu podmiotów powiązanych w odniesieniu do obecnych przepisów krajowych. W tym zakresie zmieni się sposób obliczania udziałów pośrednich, które będą obliczane poprzez pomnożenie wysokości udziałów na kolejnych poziomach. Dodatkowo Projekt wprowadza trzy fikcje prawne, tj.:

• osobę, która działa wspólnie z inną osobą w odniesieniu do praw głosu lub własności kapitału podmiotu, traktuje się jako osobę posiadającą udział we wszystkich prawach głosu lub własności kapitału tego podmiotu, które są w posiadaniu drugiej osoby,

• osobę posiadającą ponad 50 proc. praw głosu traktuje się jako osobę posiadającą 100 proc. praw głosu,

• osobę fizyczną, jej małżonka lub partnera uznanego zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym, jej wstępnych lub zstępnych oraz rodzeństwo traktuje się jak jedną osobę.

Należy wskazać, iż przepisy Projektu na chwilę obecną nie odnoszą się do zagadnień w zakresie transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami z tego samego państwa (a więc do tzw. transakcji krajowych), jak również transakcji zawieranych z podmiotami z tzw. rajów podatkowych, a także dokumentacji grupowych. W przepisach tych nie ma również informacji na temat transakcji niepodlegających przepisom z zakresu cen transferowych oraz zwolnionych z obowiązków dokumentacyjnych lub ze sporządzenia analiz. Ponadto nie zostały uregulowane kwestie, takie jak sposób określenia wartości transakcji oraz jej poziom, po przekroczeniu którego należy sporządzać dokumentację lokalną. Dodatkowo Projekt nie wskazuje formy sporządzenia dokumentacji, za jaki rok będzie sporządzana oraz w jakim terminie i języku. Niemniej Komisja uprawniona jest do późniejszego określenia wspólnych wzorów dokumentacji, wymogów językowych, a także wskazania tych podatników, którzy będą zobowiązani do stosowania wspomnianych wzorów, oraz określenia jakie ramy czasowe należy uwzględnić.

Projekt zakłada, że przepisy Dyrektywy zostaną wdrożenie przez państwa członkowskie do dnia 31 grudnia 2025 r., tak aby nowe regulacje zaczęły funkcjonować od dnia 1 stycznia 2026 r. Niemniej, Parlament Europejski dnia 10 kwietnia bieżącego roku zgłosił poprawki i uzupełnienia do Projektu, proponując m.in. przyspieszenie wdrożenia i wprowadzenia regulacji, tak aby obowiązywały już od dnia 1 stycznia 2025 r.

TAX ALERT 7/2024 – AKCYZA NA NOWE GRUPY WYROBÓW TYTONIOWYCH ORAZ ICH SUBSTYTUTY – PROJEKT USTAWY

Projekt przewiduje, że do nowych grup wyrobów objętych akcyzą będą miały zastosowanie ogólne przepisy dotyczące opodatkowania akcyzą wyrobów akcyzowych, w tym obowiązek oznaczania ich znakami akcyzy (banderolami), czy też produkcji w składzie podatkowym lub w systemie przedpłaty akcyzy, opodatkowania ubytków, rejestracji dla celów podatku akcyzowego, składania deklaracji, odpowiedniego dokumentowania przemieszczeń etc.

Saszetki nikotynowe mają być określone jako wyroby niezawierające tytoniu, lecz zawierające nikotynę lub jej związki lub pochodne, zmieszane lub niezmieszane z włóknami roślinnymi lub innymi dodatkami, znajdujące się w porcjowanych saszetkach (lub w równoważnej postaci), które mogą być używane doustnie do wchłaniania przez organizm ludzki nikotyny (lub jej związków/pochodnych).

Inne wyroby nikotynowe mają stanowić wyroby zawierające nikotynę (w tym zawierające tytoń lub bez tytoniu) lub związki/pochodne nikotyny, które mogą być używane do wchłaniania (nie tylko doustnie) nikotyny (lub jej związków/pochodnych), inne niż tradycyjne wyroby tytoniowe do palenia, płyn do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie oraz ww. saszetki nikotynowe (z wyłączeniem wyrobów wykorzystywanych wyłącznie w celach medycznych). Przykładowo, definicja ta może dotyczyć tabaki, tytoniu do żucia, czy aerozoli z nikotyną w składzie. Ma być ona na tyle szeroka, aby obejmować nowe rodzaje produktów pojawiających się na rynku bez każdorazowej konieczności zmian w przepisach akcyzowych.

Rozszerzenie definicji wyrobów nowatorskich (np. w których tytoń jest podgrzewany bez procesu spalania) o wyroby beztytoniowe, zarówno z nikotyną, jak i bez nikotyny, które nie mieszczą się w obecnie obowiązującej definicji wyrobów nowatorskich, a tym samym nie podlegają akcyzie. Mogą to być wyroby, w których tytoń jest zastępowany innym nadającym się do tego celu (tj. inhalacji bez spalania mieszaniny) surowcem, np. roślinnym jak herbata, konopie siewne, lawenda, czy rooibos.

Zgłaszanie uwag do projektu będzie możliwe do 20 maja br.

Zgodnie z obecnymi założeniami nowelizacja wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

***

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości w tym zakresie, zapraszamy do kontaktu.

KONTAKT

Maciej Grochulski
Partner
maciej.grochulski@ptpodatki.pl
(22) 205 22 08

Mateusz Śliwiński
Menedżer
mateusz.sliwinski@ptpodatki.pl
(22) 205 22 29

TAX ALERT 6/2024 – NOWE DATY WEJŚCIA W ŻYCIE KSeF

Informujemy, że w dniu 26 kwietnia 2024 r. podczas konferencji prasowej Minister Finansów przedstawił nowe daty planowanego wejścia w życie KSeF, tj.:

• od 1 lutego 2026 r. dla przedsiębiorców, których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) przekroczyła w 2025 r. 200 mln zł,

• od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych przedsiębiorców.

Ministerstwo Finansów zdecydowało się przesunąć datę wejścia w życie KSeF na skutek negatywnych wyników zewnętrznego audytu, który został przeprowadzony w ostatnich miesiącach. Zgodnie z przekazanymi informacjami audyt wykazał krytyczne błędy, które uniemożliwiłyby realizację projektu w planowanym dotychczas terminie.

Jednocześnie Ministerstwo Finansów zapowiedziało dalsze prace techniczne i legislacyjne, których efektów możemy spodziewać się w ciągu najbliższych miesięcy. Podczas konferencji pojawiły się również zapewnienia, że KSeF ma być zgodny z pakietem ,,VAT in the Digital Age’’, nad którym pracuje Rada UE i który ma wprowadzić e-fakturowanie na poziomie europejskim (prawdopodobnie do końca 2030 r.).

TAX ALERT 14/2024 – ZAPRZECZENIE IDEI FUNDACJI RODZINNYCH – PIERWSZE ZAŁOŻENIA NOWYCH ZASAD OPODATKOWANIA

Obecnie pojawiły się również pierwsze nieoficjalne informacje o szczegółach planowanych zmian, podane w wywiadzie udzielonym przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosława Nenemana. Stanowią one rażąco niekorzystne dla fundatorów oraz beneficjentów zaprzeczenie pierwotnej koncepcji opodatkowania fundacji rodzinnych i zmierzają do znaczącego ograniczenia zasadności powoływania tego typu podmiotów.

Ponadto, biorąc pod uwagę, że fundacje rodzinne ze swej istoty powoływane są długoterminowo, a ich działanie jest w pierwszej kolejności uzależnione od pewności prawa, już samo planowanie tak fundamentalnych zmian zaledwie rok po umożliwieniu ich zakładania może na długie lata pogrzebać szanse na rozpowszechnienie się fundacji rodzinnych jako podmiotów pozwalających na spokojne pomnażanie i sukcesję polskich majątków rodzinnych.

Wśród planowanych zmian wymienione zostały:

• zmiany mające na celu ograniczenie możliwości zbycia aktywów wniesionych do fundacji rodzinnej – propozycja zakłada objęcie 19% podatkiem CIT zbycia aktywów w okresie krótszym niż 15 lat od wniesienia ich do fundacji rodzinnej; podatek ten mógłby być odliczany od podatku należnego od wypłat na rzecz beneficjentów;

• objęcie fundacji rodzinnych opodatkowaniem na gruncie przepisów o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC);

• objęcie fundacji rodzinnych opodatkowaniem z tytułu dochodu z udziału w podmiotach transparentnych podatkowo;

• objęcie fundacji rodzinnych opodatkowaniem z tytułu oddania nieruchomości do odpłatnego korzystania;

• objęcie świadczeń na rzecz beneficjentów opodatkowaniem daniną solidarnościową (wynoszącą dla przypomnienia 4% od łącznego rocznego dochodu z określonych źródeł, od nadwyżki przekraczającej 1 mln zł).

Ponadto, w przypadku prowadzenia przez fundację rodzinną niedozwolonej działalności (wykraczającej poza ramy wskazane w ustawie o fundacjach rodzinnych) planowane jest wprowadzenie procedury sądowej rozwiązania fundacji rodzinnej.

Zgodnie z zapowiedziami, oficjalny projekt zmian powinien ukazać się pod koniec sierpnia, niemniej już budzi on znaczące kontrowersje. Planowane jest by zmiany weszły w życie od początku kolejnego roku kalendarzowego.

***

W razie jakichkolwiek pytań z Państwa strony odnośnie planowanych zmian oraz ich praktycznych konsekwencji, pozostajemy do Państwa dyspozycji.

KONTAKT

Andrzej Paczuski
Partner
andrzej.paczuski@ptpodatki.pl

Piotr Zaremba
Menedżer
piotr.zaremba@ptpodatki.pl

TAX ALERT 4/2024 – UWAGA NA DECYZJE USTALAJĄCE PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA LATA OBJĘTE PRZEDAWNIENIEM!

W szczególności dotyczyć może to tych z Państwa, którzy w przeszłości złożyli stosowną informację na PON (formularz IN-1) oraz ujawnili w niej informacje niezbędne do ustalenia podatku na dany/kolejne lata (w szczególności adres oraz powierzchnię nieruchomości), potem przez szereg lat nie otrzymywali decyzji ustalających PON, a następnie (ostatnio) odebrali cały ich pakiet (obejmujący cztery i więcej lat wstecz). Przykładowo, jeżeli w 2024 r. otrzymali lub otrzymają Państwo decyzję na PON za rok 2020 lub lata wcześniejsze, w prosty sposób, przy wykorzystaniu przygotowanego przez nas formularza (po jego uzupełnieniu o dane Państwa i nieruchomości), mogą Państwo domagać się ich uchylenia (ze względu na przedawnienie w 2024 r. prawa organu samorządowego do wydania decyzji za te lata).

Niemniej, nawet jeżeli od otrzymania przez Państwa takich bezprawnych decyzji na PON minęło już więcej niż wspomniane 14 dni, w których możliwe było złożenie odwołania, nadal istnieje szansa na ich podważenie oraz domaganie się zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. W takim przypadku konieczne będzie jednak wniesienie o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli stwierdzą Państwo celowość złożenia takiego wniosku (np. z uwagi na znaczną wysokość kwot podatku ustalonych takimi błędnymi decyzjami), zapraszamy uprzejmie do kontaktu z Kancelarią: biuro@ptpodatki.pl, tel. +48 22 205 22 00

Link do pobrania wzoru odwołania: Odwołanie_decyzja_PON

TAX ALERT 3/2024 – WYGAŚNIĘCIE DECYZJI WIS W ZWIĄZKU ZE WZROSTEM STAWEK VAT NA PODSTAWOWE PRODUKTY SPOŻYWCZE

Wspomniana zmiana najprawdopodobniej ponownie będzie mieć wpływ na możliwość korzystania (moc) z decyzji w sprawie Wiążących Informacji Stawkowych (WIS), wydanych po 31 stycznia 2022 r. i potwierdzających prawo do stosowania 0% stawki VAT na ww. produkty spożywcze. Zgodnie bowiem z art. 42h ust. 1 ustawy o VAT, decyzja WIS wygasa z mocy prawa w przypadku zmiany przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku odnoszących się do towaru będącego jej przedmiotem, w wyniku której wskazana w WIS stawka podatku staje się niezgodna z tymi przepisami. Przy czym wygaśnięcie WIS następuje z dniem wejścia w życie przepisów, w wyniku których WIS stała się z nimi niezgodna. W praktyce oznaczać to będzie (o ile nic nie zmieni się w przepisach), iż z dniem 31 marca 2024 r. z mocy prawa wygasną decyzje WIS określające stawkę 0% VAT na ww. produkty spożywcze.

Tożsama sytuacja miała miejsce w 2022 r., kiedy to z dniem 1 lutego 2022 r. w związku z planowym wejściem w życie przepisów czasowo obniżających stawki VAT z 5% na 0% na niektóre artykuły (tzw. tarcza antyinflacyjna 2.0), uprzednio wydane WIS uległy wygaśnięciu (o czym szerzej informowaliśmy w naszym Tax Alercie).

W konsekwencji, konieczne może stać się ponowne wystąpienie o uzyskanie WIS (wraz z obowiązkiem poniesienia kosztów tego postępowania). Pojawić się mogą również problemy w relacjach z kontrahentami, którzy np. mogą wymagać posiadania/podawania aktualnej decyzji WIS (dla celów formalnego potwierdzenia prawidłowości klasyfikacji i stawki VAT danego towaru). Konieczność wystąpienia z kolejnym wnioskiem o WIS będzie dotyczyć również sytuacji/tych towarów, dla których przed obniżką stawki VAT (tj. przed 1 lutego 2022 r.) uzyskana została WIS potwierdzająca stawkę VAT 5% - jak bowiem było mowa, tamte decyzje wygasały z mocy prawa z dniem 1 lutego 2022 r. i ich reaktywacja/przywrócenie do obiegu prawnego nie jest obecnie możliwe. 

TAX ALERT 7/2025 – Nowe wzory deklaracji akcyzowych obowiązujące od 1 lipca 2025 r.

Termin stosowania

Co do zasady, zaktualizowane wzory deklaracji należy stosować od lipca 2025 r., przy czym w zakresie deklaracjiAKC-4/AKC-4zo, AKC-4/M i AKC-KZ odnoszących się do rozliczeń podatku akcyzowego przypadających przed dniem 1 lipca 2025 r., stosuje się wzory dotychczasowe. 

Z kolei, nowe wzory deklaracji AKC-4/AKC-4zo, AKC-4/O, AKC-4/P oraz AKC-KZ odnoszące się do rozliczeń podatku akcyzowego od saszetek nikotynowych oraz podatku akcyzowego od innych wyrobów nikotynowych znajdą zastosowanie za okresy rozliczeniowe przypadające od sierpnia 2025 r.

Zwracamy również uwagę, iż na podstawie Rozporządzenia zmieniającego, od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje także nowy wzór deklaracji akcyzowej w sprawie przedpłaty podatku akcyzowego AKC-PA (załącznik nr 20). Jednocześnie sygnalizujemy, że w odniesieniu do saszetek nikotynowych lub innych wyrobów nikotynowych może być on stosowany do produkcji prowadzonej od dnia 1 sierpnia 2025 r.

Tax Alert 14/2025: Nowe obowiązki dla importerów stali, nawozów i cementu – Sejm przyjął przepisy wdrażające mechanizm CBAM

Mechanizm CBAM 

Przypominamy, iż zgodnie z unijnymi założeniami, CBAM (tzw. graniczny podatek węglowy) ma na celu wyrównanie warunków konkurencyjnych pomiędzy producentami z Unii Europejskiej (UE), którzy ponoszą koszty emisji CO₂ w ramach systemu EU ETS, a producentami spoza UE, którzy nie ponoszą podobnych kosztów. 

Graniczny podatek węglowy będzie od 1 stycznia 2026 r. obliczany w stosunku do importowanych na obszar celny UE towarów z sektorów: cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa i stali, aluminium oraz wodoru – na podstawie rzeczywistych wskaźników emisji CO₂, podlegających weryfikacji, albo w przypadku braku takiej możliwości, na podstawie domyślnych wskaźników emisji dla danego kraju i danego towaru. 

Zakres Nowelizacji 

Nowelizacja stanowi realizację zobowiązań wynikających z Rozporządzenia CBAM i wprowadza do polskiego systemu prawnego niezbędne regulacje wykonawcze dotyczące m.in.: 

• prowadzenia szczegółowej ewidencji towarów objętych CBAM; 
• wyznaczenia organu odpowiedzialnego za nadzór nad funkcjonowaniem CBAM w Polsce – do pełnienia funkcji i obowiązków wynikających z regulacji CBAM wyznaczono Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE). Jednocześnie, organem wyższego stopnia w stosunku do KOBiZE będzie minister właściwy do spraw klimatu; 
• systemu służącego do rozliczania granicznego podatku węglowego – obowiązki z tego tytułu będą realizowane za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC); 
• sankcji administracyjnych oraz mechanizmów egzekucji obowiązków wynikających z CBAM. 

Przypominamy, iż z końcem tego roku kończy się okres przejściowy wdrażania CBAM, w trakcie którego obowiązkiem importerów jest jedynie składanie kwartalnych sprawozdań o emisjach wbudowanych w przywożone towary. 

Od 1 stycznia 2026 r. importerzy będą zobowiązani m.in. do raportowania emisji CO₂ i nabywania certyfikatów CBAM, których cena będzie odzwierciedlać koszt uprawnień do emisji w systemie EU ETS. 

Pierwsze rozliczenie importerów w ramach CBAM nastąpi w roku 2027 (za rok 2026). 

Planowane rozszerzenie CBAM na nowe grupy towarów 

Zwracamy uwagę, iż jak wynika z doniesień prasowych, Komisja Europejska prowadzi prace nad propozycją rozszerzenia CBAM na wybrane wyroby gotowe, w tym m.in. sprzęt AGD (pralki, kuchenki), narzędzia ogrodowe oraz części samochodowe. 

Tax Alert 15/2025: Wyższy VAT na bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napoje energetyzujące – rządowy projekt nowelizacji ustawy o VAT

Stan obecny 

Aktualnie, do określonych napojów bezalkoholowych sklasyfikowanych pod kodem CN 2202, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi co najmniej 20% składu surowcowego, ma zastosowanie stawka 5% VAT. 

Dotyczy to w szczególności: 

• bezalkoholowych (do 0,5% obj. alkoholu) odpowiedników napojów alkoholowych, tj. piwa, wina (w tym musującego), cydru oraz napojów bezalkoholowych na bazie tych produktów, 
• napojów energetyzujących, tj. napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny. 

Analogiczne napoje, oferowane w ramach usług gastronomicznych (PKWiU 56), są obecnie objęte 8% stawką VAT. 

Zakres projektowanych zmian 

Zgodnie z założeniami Projektu podwyżka stawki VAT – do poziomu 23% – ma dotyczyć m.in.: 

• moszczu gronowego, 
• napojów zawierających co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, jeżeli są to: 
• bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych objęte pozycjami CN 2203–2208 (piwa, wina – również musujące, cydr oraz ich mieszaniny), 
• napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny (napoje energetyzujące). 

Podwyższenie stawki VAT na powyższe kategorie napojów ma dotyczyć zarówno sprzedaży handlowej, jak i świadczenia usług gastronomicznych – poprzez zmianę m.in. poz. 17 załącznika nr 10 do ustawy o VAT. 

W praktyce oznacza to odejście od dotychczasowych stawek obniżonych (5% w obrocie detalicznym oraz 8% w gastronomii) na rzecz stawki podstawowej 23% VAT dla wskazanych kategorii napojów. 

Zgodnie z aktualnymi założeniami, zmienione stawki VAT mają wejść w życie od 1 lipca 2026 r. 

Otrzymanie faktury a moment odliczenia VAT – polskie przepisy niezgodne z dyrektywą

Sąd UE uznał za niezgodne z dyrektywą VAT polskie przepisy, ponieważ wprowadzają bezwględnie zasadę, zgodnie z którą odliczenia VAT można dokonać najwcześniej w rozliczeniu VAT za okres, w którym nabywca otrzymał fakturę1. Ograniczają przez to nabywcy możliwość odliczenia VAT w tym samym kwartale lub miesiącu, w którym sprzedawca wykazał VAT należny, w sytuacji gdy nabywca otrzymał wprawdzie fakturę już po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, ale przed upływem terminu do złożenia deklarcji VAT za ten okres. W ocenie Sądu UE powyższe jest niezgodne z podstawowymi zasadami VAT, w szczególności proporcjonalności i neutralności tego podatku dla podatników (przedsiębiorców), gdyż zmusza nabywcę – mimo posiadania faktury przed upływem terminu do złożenia deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy – do ponoszenia przejściowo ciężaru VAT z faktury, co najmniej do czasu złożenia deklaracji za kolejny okres rozliczeniowy. 

Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy faktura jest wystawiana lub przekazywana nabywcy w miesiącu/kwartale następnym po tym, w którym dokonano sprzedaży, a obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy już powstał (przykładowo, faktura dokumentująca dostawę towarów z 30 stycznia 2026 r. została wystawiona 2 lutego 2026 r.). 

Powyższy Wyrok otwiera nabywcom drogę do szybszego odliczenia i odzyskania VAT, gdy: 

• faktura została wystawiona w miesiącu (bądź kwartale) dokonania sprzedaży (i powstania obowiązku podatkowego), ale nabywca otrzymał ją już w kolejnym
• fakturę wystawiono już w kolejnym miesiącu (bądź kwartale), po miesiącu (kwartale) sprzedaży (i powstania obowiązku podatkowego), ale przed terminem do złożenia deklaracji za ten miesiąc (kwartał) i przed tym terminem dotarła ona też do nabywcy. 

Wyrok jest szczególnie istotny w kontekście skróconego - do 40 dni - podstawowego terminu zwrotu VAT (dotyczy to okresów rozliczeniowych od 1 lutego 2026 r.). Orzeczenie może również wpłynąć na stosowanie przepisów o obowiązkowym KSeF, które uzależniają realizację prawa do odliczenia VAT z e-faktury od daty nadania jej numeru KSeF2. 

Należy jednak ostrożnie podchodzić do stosowania tez Wyroku w sytuacjach, gdy obowiązek podatkowy powstaje na szczególnych zasadach, przykładowo w dacie wystawienia faktury (np. usługi budowlane lub najmu) czy otrzymania zapłaty (dostaw towarów dokonywanych w trybie egzekucji). 

W razie, gdyby potrzebowali Państwo wsparcia w tej lub innych kwestiach z zakresu VAT, zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem VAT. 

TAX ALERT 3/2026: Kwartalne rozliczenie VAT a odroczenie obowiązków JPK w podatkach dochodowych

Zgodnie bowiem z przyjętym harmonogramem od 1 stycznia 2026 r. obowiązek elektronicznego prowadzenia i przekazywania ksiąg podatkowych w formie ustrukturyzowanej dotyczy (i) podatników CIT nieobjętych tym obowiązkiem od 1 stycznia 2025 r. oraz (ii) podatników PIT, którzy są zobowiązani do przesyłania JPK_V7M, a więc w cyklu miesięcznym (od 1 stycznia 2027 r. ww. obowiązek obejmie pozostałych podatników, w szczególności podmioty rozliczające VAT kwartalnie). 

W praktyce oznacza to, że podatnicy objęci od 1 stycznia 2026 r. wskazanym obowiązkiem oraz rozliczający VAT dotychczas miesięcznie, jeżeli w 2026 r. skutecznie wybiorą kwartalne rozliczanie VAT (w strukturze JPK_V7K) – a więc w terminie do 25 lutego 2026 r., dzięki temu przesuną o rok (z roku 2026 na 2027) obowiązek prowadzenia ksiąg podatkowych w formie elektronicznej oraz ich przekazywania w formie pliku JPK. 

W związku z tym przypominamy również, że do kwartalnego rozliczania VAT co do zasady uprawnieni są: 

1) mali podatnicy, tj. tacy, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, 

2) podatnicy podlegający opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, o którym mowa w art. 28j ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278, 340 i 620), jeżeli wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) u tych podatników nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 4 000 000 euro, przy czym przeliczenia kwoty wyrażonej w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. 

* * * 

W razie, gdyby potrzebowali Państwo wsparcia w tej lub innych kwestiach z zakresu obowiązku elektronicznego prowadzenia ksiąg podatkowych, zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem. 

Obniżona akcyza dla samochodów typu miękka hybryda - interpretacja ogólna Ministra Finansów

Wydanie Interpretacji ogólnej stanowi długo wyczekiwaną reakcję Ministra Finansów i Gospodarki na rozbieżności, które w ostatnich latach występowały w kwestii wysokości opodatkowania akcyzą takich pojazdów; rozbieżności między stanowiskiem organów podatkowych a orzecznictwem sądów administracyjnych, które wynikały z różnego rozumienia pojęcia „hybrydowego napędu spalinowo-elektrycznego” użytego w tym kontekście w ustawie o podatku akcyzowym.

Co wynika z ustawy akcyzowej?

Zgodnie z art. 105 ustawy o podatku akcyzowym, samochody osobowe wyposażone w hybrydowy napęd spalinowo-elektryczny, w których energia elektryczna nie jest akumulowana poprzez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania (a więc pojazdy inne niż hybrydy typu plug-in), mogą korzystać z preferencyjnych stawek akcyzy, tj.:

• 1,55% podstawy opodatkowania – dla samochodów o pojemności silnika spalinowego do 2000 cm³,
• 9,3% podstawy opodatkowania – dla samochodów o pojemności silnika spalinowego powyżej 2000 cm³, ale nie wyższej niż 3500 cm³.

Kluczowe kwestie wynikające z Interpretacji ogólnej

1. Możliwość stosowania preferencyjnych stawek akcyzy dla „miękkich hybryd”

Przede wszystkim Interpretacja ogólna wyraźnie i jednoznacznie potwierdza, że preferencyjne stawki akcyzy określone w art. 105 ustawy o podatku akcyzowym mają zastosowanie również do pojazdów typu miękka hybryda (MHEV).

Minister Finansów i Gospodarki przyznał, że przez „hybrydowy napęd spalinowo-elektryczny” należy rozumieć napęd wynikający ze współdziałania co najmniej dwóch silników – tj. spalinowego i elektrycznego, niezależnie od mocy silnika elektrycznego.

W konsekwencji potwierdził, że:

• silnik elektryczny nie musi umożliwiać samodzielnego rozruchu pojazdu,
• pojazd nie musi posiadać trybu jazdy wyłącznie elektrycznej,
• wystarczające jest, aby silnik elektryczny wspomagał pracę silnika spalinowego i współuczestniczył w napędzie pojazdu.

Stanowisko to jest zgodne z jednolitym na tym tle orzecznictwem sądów administracyjnych, które wskazywały już od jakiegoś czasu, że obowiązujące przepisy ustawy akcyzowej nie formułują żadnych dodatkowych warunków pod adresem napędu hybrydowego zamontowanego w pojeździe, w szczególności nie określają minimalnej mocy silnika elektrycznego ani zakresu jego udziału w napędzie pojazdu - zatem wyprowadzanie (wyinterpretowywanie) przez organy podatkowe takich warunków na potrzeby stosowania preferencyjnych stawek akcyzy nie ma podstawy prawnej.

2. Brak znaczenia szczegółowej klasyfikacji CN

W Interpretacji ogólnej potwierdzono również, że klasyfikacja w ramach Nomenklatury Scalonej (CN) nie ma znaczenia na etapie ustalania właściwej stawki akcyzy dla samochodów osobowych.

Klasyfikacja CN ma znaczenie tylko dla ustalenia, czy dany pojazd stanowi samochód osobowy w rozumieniu ustawy akcyzowej (CN 8703). Natomiast wysokość stawki akcyzy powinna być ustalana wyłącznie w oparciu o kryteria wskazane w art. 105 ustawy o podatku akcyzowym, bez odwoływania się do szczegółowych podpozycji klasyfikacji CN.

3. Znaczenie praktyczne dla podatników

Wydanie Interpretacji ogólnej kończy definitywnie okres niepewności i sporów dotyczących możliwości stosowania obniżonych stawek akcyzy również do pojazdów typu MHEV, w których silnik elektryczny pełni wyłącznie funkcję wspomagającą.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zastosowanie się do Interpretacji ogólnej zapewnia podatnikom ochronę przewidzianą w art. 14k–14m Ordynacji podatkowej, o ile stan faktyczny odpowiada okolicznościom wskazanym w jej treści.

Podatnicy, którzy nabywali pojazdy spełniające warunki wskazane w Interpretacji ogólnej, w przypadku zastosowania standardowej stawki podatku, mogą w oparciu o nią rozważyć weryfikację wcześniejszych rozliczeń, korektę deklaracji oraz wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty akcyzy.

* * *

W razie, gdyby potrzebowali Państwo wsparcia w tej lub innych kwestiach z zakresu akcyzy, zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem.

Tax Alert 04/2025: CBAM – termin złożenia sprawozdań za I kwartał 2025

Sprawozdanie powinno obejmować informacje dotyczące tzw. emisji wbudowanych w importowane towary objęte CBAM, przywożone na obszar celny Unii Europejskiej (UE). Obecnie, obowiązek ten należy realizować za pośrednictwem udostępnionego przez Komisję Europejską rejestru przejściowego CBAM.

Spóźnione złożenie sprawozdania

Przypominamy, iż w razie niedochowania ww. terminu istnieje możliwość złożenia sprawozdania CBAM z opóźnieniem, pod warunkiem uprzedniego uzyskania numeru referencyjnego. W tym celu należy za pośrednictwem rejestru przejściowego CBAM złożyć odpowiedni wniosek o nadanie numeru referencyjnego. Otrzymany numer jest ważny przez 30 dni od jego aktywacji i stanowi warunek techniczny umożliwiający późniejsze złożenie sprawozdania.

Korekta uprzednio złożonych sprawozdań

Podatnicy objęci CBAM  mają także możliwość korygowania wcześniej złożonych sprawozdań, posiadających status „registered”. W celu dokonania korekty należy, za pośrednictwem rejestru przejściowego CBAM, korzystając z zakładki „prośby/zapytania”, złożyć do Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) wniosek o przywrócenie sprawozdania do edycji. Wniosek powinien zawierać numer sprawozdania oraz wskazywać szczegółowo zakres planowanej korekty.

_________

W przypadku potrzeby wsparcia w zakresie sporządzenia lub korekty sprawozdań CBAM, zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem. Pozostajemy do Państwa dyspozycji również w zakresie interpretacji przepisów CBAM oraz obowiązków sprawozdawczych wynikających z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1773 z dnia 17 sierpnia 2023 r.

Tax Alert 12/2025: Zwolnienie z akcyzy dla energii z OZE według stawki z daty wytworzenia – wyrok poszerzonego składu NSA 

Można w związku z tym założyć (przyjąć), że obecne orzeczenie zamyka wieloletni spór dotyczący rozliczeń „okresu przejściowego”, tj. po obniżeniu stawki akcyzy z 20 zł/MWh do 5 zł/MWh od 1 stycznia 2019 r. Przypominamy, że podatnicy i ich doradcy konsekwentnie wskazywali, iż zwolnienie należy kalkulować według stawki z daty produkcji energii — skoro w tej dacie powstaje po ich stronie prawo do zwolnienia o określonej wartości, to późniejsze umorzenie świadectwa pochodzenia nie powinno tej wartości zmieniać. Z kolei organy skarbowe prezentowały stanowisko odmienne twierdząc, że skoro zwolnienie jest „realizowane” poprzez obniżenie akcyzy należnej w późniejszych okresach, to zastosowanie powinna znajdować stawka z daty tej realizacji (po 1 stycznia 2019 r. — 5 zł/MWh). 

NSA opowiedział się za tym pierwszym rozwiązaniem wskazując, że umorzenie świadectwa, które z definicji zawsze następuje później (nierzadko wiele miesięcy po wyprodukowaniu energii i wystawieniu certyfikatu), ma charakter wyłącznie formalnego warunku rozliczenia, natomiast wysokość zwolnienia ma charakter wartościowy i wynika z przepisów obowiązujących w dacie wytworzenia energii. W praktyce oznacza to, że energia wytworzona z OZE przed 1 stycznia 2019 r. korzysta ze zwolnienia od akcyzy kalkulowanego według stawki 20 zł/MWh, nawet jeżeli umorzenie świadectwa nastąpiło po tej dacie, kiedy to stawka akcyzy wynosiła już 5 zł/MWh. 

Zwracamy uwagę, iż z punktu widzenia praktyki rozliczeń podmiotów energetycznych i odbiorców przemysłowych realizujących obowiązki OZE wyrok — mimo że nie ma rangi uchwały — może stanowić istotny walor perswazyjny dla sądów administracyjnych i organów podatkowych, i otwiera drogę do weryfikacji rozliczeń akcyzy za okresy przypadające po 31 grudnia 2018 r. w zakresie energii z OZE wytworzonej do tej daty, a w razie stwierdzenia zaniżenia zwolnienia (a tym samym zawyżenia podatku) – do złożenia korekt deklaracji oraz wniosków o stwierdzenie nadpłaty. 

Dla powodzenia działań kluczowe pozostaje jednak właściwe udokumentowanie daty wytworzenia energii oraz jej powiązanie ze świadectwami pochodzenia. 

Tax Alert 11/2025: Rozszerzenie możliwości kwestionowania przez PIP umów cywilnoprawnych i współpracy B2B 

Jak jest obecnie? 

W obecnym stanie prawnym, PIP nie może jednostronnie przekwalifikować umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. Zmiana kwalifikacji umowy wymaga wniesienia przez PIP powództwa do sądu pracy. 

Co zakładają planowane zmiany? 

Planowane zmiany zakładają w szczególności: 

• umożliwienie stwierdzenia istnienia stosunku pracy decyzją organów PIP, 

• podwyższenie grzywien za naruszenie przepisów prawa pracy, 

• wyposażenie PIP w dodatkowe możliwości wymiany danych z Krajową Administracją Skarbową i ZUS, 

• wprowadzenie możliwości kontroli zdalnych i elektronicznego dokumentowania kontroli. 

Planowane zmiany mają charakter rewolucyjny. W dotychczasowej praktyce przekwalifikowanie umów cywilnoprawnych i o współpracę ma miejsce incydentalnie (zgodnie z publicznie dostępnymi danymi, PIP wytaczała w ostatnich latach poniżej 100 powództw rocznie). Zmiany mają powodować, że działania PIP staną się docelowo systemowymi kontrolami opartymi o stałą i zautomatyzowaną analizę danych i ryzyka. 

Rewolucyjność planowanych zmian polega także na tym, że w dotychczasowej praktyce kluczowa była faktyczna chęć pracownika do podtrzymania powództwa. W nowym stanie prawnym PIP będzie działała w sposób jednostronny i władczy, bez konieczności uwzględniania zdania pracownika i pracodawcy. W tym zakresie można przypuszczać, że jednym z głównych motorów zmian jest kwestia interesu publicznego (w tym fiskalnego) a nie ochrona konkretnego pracownika. 

Reklasyfikacja zatrudnienia (w szczególności tzw. umów B2B) na umowy o pracę może nieść za sobą daleko idące skutki podatkowe – w szczególności w zakresie PIT i VAT, jak również skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. 

Ze względu na powyższe, zalecamy uważną weryfikację stosowanych u Państwa form zatrudnienia, warunków umów i rzeczywistego zakresu odpowiedzialności i wykonywanych zadań wykonywanych przez zatrudnione osoby. W tym zakresie możemy posłużyć Państwu wsparciem. 

Obecnie, projekt nie został jeszcze opublikowany, ale wskazane zostały założenia zmian w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Niemniej jednak, śledzimy prace z uwagą, ponieważ ze względu na zapowiadane wejście w życie ustawy 2026 r., projekt może zostać opublikowany w każdej chwili. 

TAX ALERT 10/2025: MF walczy z luką budżetową w CIT

Zespół jest odpowiedzialny za przygotowanie rozwiązań, w tym propozycji zmian przepisów, w obszarze zwalczania agresywnego planowania w CIT, opierającego się na analizie między innymi kwestii międzynarodowych systemów podatkowych CIT czy szkodliwych wzorców planowania podatkowego.
Jednocześnie, do zadań Centrum Kompetencyjnego KAS będzie należała między innymi analiza informacji przygotowanych przez Zespół, jak również gromadzenie i przetwarzanie danych z systemów JPK-CIT czy KSeF.
Działania te wskazują, że należy się spodziewać szczegółowej selekcji podatników CIT do kontroli oraz wzmożonych czynności sprawdzających, jak również kontroli podatkowych w obszarze podatku CIT w najbliższych latach. 

W związku z powyższym, rekomendujemy Państwu przeprowadzenie weryfikacji rozliczeń podatkowych z tytułu podatku CIT, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów międzynarodowych dokonywanych transakcji, w tym w podatku u źródła, w szczególności z podmiotami powiązanymi. Pragniemy przypomnieć, że organy mogą badać rozliczenia w CIT, które nie uległy przedawnieniu (czyli, co do zasady, rozliczenia z ostatnich 6 lat). 

Tax Alert 9/2025: Fundacje rodzinne – uszczelnienie zasad opodatkowania

Zakres planowanych zmian obejmuje w szczególności: 

• wprowadzenie czasowego (3-letniego) wyłączenia ze zwolnienia podatkowego (tj. odroczenia opodatkowania do czasu wypłaty świadczenia na rzecz beneficjenta) przychodów z tytułu zbycia składników majątku wniesionych lub przekazanych fundacji rodzinnej. Tego rodzaju rozwiązanie miałoby na celu przeciwdziałanie wnoszeniu do fundacji rodzinnej aktywów (np. udziały, akcje) z zamiarem ich zbycia już w ramach zasad podatkowych właściwych dla fundacji rodzinnej, 

• objęcie fundacji rodzinnej opodatkowaniem z tytułu udziału w kontrolowanej jednostce zagranicznej (CFC), 

• doprecyzowanie zasad opodatkowania fundacji rodzinnej w przypadku posiadania przez nią udziału w zagranicznej spółce transparentnej podatkowo, 

• wyłączenie ze zwolnienia podatkowego przychodów z najmu krótkoterminowego. 

Wbrew wcześniejszym zapowiedziom, w publicznych wystąpieniach Ministerstwa Finansów nie pojawiła się informacja o zmianie przewidującej podleganie świadczeń beneficjentów fundacji rodzinnej daninie solidarnościowej. 

Zgodnie z oświadczeniem Ministerstwa Finansów, projekt zmian w ustawie o fundacji rodzinnej zostanie pilnie skierowany do konsultacji. Proponowane zmiany mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku i będą obejmować dochody fundacji rodzinnych uzyskanych od tej daty. 

Tax Alert 8/2025: Podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego z VAT do 240 000 zł – nowelizacja ustawy o VAT uchwalona przez Sejm

Nowelizacja przewiduje również przepis przejściowy, zgodnie z którym podatnicy, których wartość sprzedaży w roku 2025 przekroczy 200 000 zł, lecz nie przekroczy 240 000 zł, zachowają prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT od 1 stycznia 2026 r. 

Analogicznie, uprawnienie do zwolnienia będzie przysługiwało również podatnikom, którzy rozpoczną wykonywanie sprzedaży w trakcie 2025 r., pod warunkiem że wartość sprzedaży – ustalona proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności gospodarczej – przekroczy 200 000 zł, lecz nie przekroczy 240 000 zł. 

Dalszy proces legislacyjny 

Nowelizacja została obecnie przekazana do Senatu celem dalszego procedowania. W przypadku jej przyjęcia w aktualnym brzmieniu, zostanie następnie przekazana Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do podpisu, a po jego dokonaniu – ogłoszona w Dzienniku Ustaw. 

Przewidujemy, że zakończenie procesu legislacyjnego oraz publikacja Nowelizacji nastąpi w okresie od lipca do listopada 2025 r. 

Tax Alert 6/2025: Wyroby medyczne nadal z preferencją – przedłużenie 8% stawki VAT bez daty końcowej

Stan prawny przed nowelizacją

Na podstawie dotychczasowych przepisów dostawa wyrobów medycznych wprowadzonych do obrotu na podstawie uchylonej ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (zastąpionej ustawą z dnia 7 kwietnia 2022 r.) objęta była obniżoną stawką VAT w wysokości 8%, jednak tylko czasowo, do 27 maja 2025 r.

Po tym terminie dostawy ww. wyrobów miały podlegać opodatkowaniu VAT według podstawowej stawki, zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 120 rozporządzenia (UE) 2017/745 oraz art. 110 rozporządzenia (UE) 2017/746, które przewidywały ograniczenie czasowe dopuszczenia tych wyrobów do obrotu i używania.

Zmiany wynikające z rozporządzenia (UE) 2023/607

W dniu 20 marca 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/607, które zmodyfikowało rozporządzenia (UE) 2017/745 oraz 2017/746 w zakresie zasad udostępniania na rynku i dopuszczania do używania wyrobów medycznych, wprowadzonych do obrotu zgodnie z wcześniejszymi przepisami.

W wyniku tych zmian usunięto ograniczenie czasowe dopuszczające obrót wyrobami medycznymi wprowadzonymi na podstawie wcześniejszych przepisów. Wyroby te mogą pozostawać w obrocie aż do momentu, w którym przestaną spełniać wymogi przewidziane dla wyrobu medycznego, np. wskutek fizycznego zużycia lub uszkodzenia.

Nowelizacja ustawy o VAT, uwzględniając powyższe zmiany, nie przewiduje już konkretnego terminu, do którego dostawy tych wyrobów mogą korzystać z preferencyjnej stawki 8%.
W praktyce oznacza to, że dostawy wspomnianych wyrobów medycznych nadal będą opodatkowane stawką 8%, niezależnie od daty ich wprowadzenia do obrotu, aż do ich fizycznego zużycia lub utraty statusu wyrobu medycznego.

Zwracamy przy tym uwagę, iż preferencyjne opodatkowanie wyrobów medycznych w VAT zostało powiązane bezpośrednio z normami prawa unijnego – tj. art. 120 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/745 oraz art. 110 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/746. Przed zastosowaniem obniżonej stawki VAT każdorazowo wymagana jest więc obecnie weryfikacja, czy dany towar spełnia definicję wyrobu medycznego oraz mieści się w zakresie regulacji uprawniających do zastosowania preferencji. W razie wątpliwości zasadne może okazać się natomiast wystąpienie do Dyrektora KIS o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) w ww. przedmiocie. 

Tax Alert 5/2025: Obligatoryjny Krajowy System e-Faktur (KSeF)

Niemniej, w Nowelizacji zlikwidowano ograniczenie czasowe dla trybu „offline24”,  który pozwala na wystawianie faktur ustrukturyzowanych bez stałego połączenia z KSeF. Rozwiązanie to zapewnia ciągłość obsługi sprzedaży w sytuacjach takich jak brak dostępu do Internetu, awarii, czy niedostępność KSeF. Co więcej, przewidziano również możliwość przesyłania do KSeF załącznika do faktury w formie ustrukturyzowanej po uprzednim zawiadomieniu organów. 

Kolejną istotną zmianą jest odroczenie kar za nieprzestrzeganie obowiązku korzystania z KSeF. Sankcje nie będą stosowane do końca 2026 roku – w tym okresie organy będą działały przede wszystkim  edukacyjnie. Przepisy wprowadzające kary wejdą w życie od 1 stycznia 2027 roku.

W ramach Nowelizacji zmodyfikowano także zasady przekazywania faktur konsumentom. Dokumenty wystawione w KSeF będą udostępniane w formie uzgodnionej z nabywcą – na przykład drogą mailową lub w wersji papierowej – a każda faktura zostanie opatrzona kodem QR umożliwiającym jej weryfikację. Zamiast wymogu aktywnego potwierdzania odbioru przez konsumenta, wystarczy ustalenie sposobu udostępnienia, przy czym milcząca zgoda będzie również akceptowana. 

Dodatkowo, w ramach Nowelizacji przewiduje się m.in.:

• zachowanie możliwości wystawiania faktur z kas rejestrujących do końca 2026 r.;

• odroczenie obowiązku podawania na płatnościach za e‑faktury numeru KSeF do końca 2026 r.;

• wprowadzenie okresu przejściowego dla mikroprzedsiębiorców (kwiecień–grudzień 2026 r.);

• podwyższenie progu zwolnienia podmiotowego z VAT z 200 tys. zł do 240 tys. zł.

Ponadto, Ministerstwo Finansów zobowiązało się również do wydania dodatkowych objaśnień oraz uzupełnienia wyjaśnień dotyczących stosowania KSeF, m.in. o informacje:    

• jak identyfikować zagranicznego nabywcę pod kątem posiadania przez niego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce w kontekście korzystania z KSeF; 

• dotyczące postępowania przy pomyłce w NIP nabywcy; 

• dotyczące zmiany statusu nabywcy z konsumenta na podatnika po dokonanej sprzedaży oraz

• dotyczące kwestii korzystania z dobrowolnego KSeF w relacjach B2C.

W przypadku, gdyby byli Państwo zainteresowani powyższym tematem lub mieli dodatkowe pytania, uprzejmie prosimy o kontakt z naszymi ekspertami.

Tax Alert 3/2025: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich – ważny wyrok TSUE dla członków zarządów spółek 

 TSUE uznał wprawdzie, że przepisy dyrektywy VAT nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którą osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej (np. obecny lub były członek zarządu spółki), nie może być stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do tego podmiotu (tzw. wymiarowego). Niemniej równocześnie TSUE stwierdził, że niezbędne jest zapewnienie tej osobie, w toku prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej, możliwości skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnej dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania dotyczącego osoby prawnej (tj. wymiarowego) oraz umożliwienie jej wglądu do akt tego postępowania. 

TSUE, bazując również na zasadach ogólnych prawa – jak prawo do obrony czy zasada proporcjonalności, zakwestionował zatem możliwość przypisania odpowiedzialności podatkowej osobie trzeciej (członkowi zarządu osoby prawnej, w tym byłemu) w okolicznościach, w których pozbawiona jest ona możliwości obrony swoich interesów (w szczególności poprzez podważenie konkluzji zawartych w decyzji określającej VAT wydanej w odniesieniu do osoby prawnej). 

Rozstrzygnięcie TSUE bezpośrednio odnosi się tylko do spraw z zakresu VAT, wszakże mając na względzie odwołanie się przez Trybunał w Wyroku do wspomnianych zasad ogólnych należy mieć nadzieję, że zakres jego oddziaływania będzie szerszy i wpłynie on na ogólną zmianę dotychczasowego, skrajnie niekorzystnego dla osób trzecich (fizycznych), podejścia polskich organów i sądów (zaprezentowanego np. przez NSA w wyrokach z 23 lutego 2024 r. o sygn. III FSK 4522/21 czy z 10 listopada 2021 r. o sygn. III FSK 4172/21), odbierającego odpowiedzialnym solidarnie nie tylko uprawnienie do kwestionowania ustaleń zawartych w decyzji wydanej w stosunku do osoby prawnej (spółki), lecz również możliwość choćby zapoznania się z tą decyzją czy materiałami postępowania, które doprowadziło do jej wydania. 

Stwierdzenia zawarte w Wyroku powinny jednak stanowić co najmniej podstawę do natychmiastowego odstąpienia przez polskie sądy i organy od stosowania praktyki rażąco naruszającej interesy osób odpowiedzialnych solidarnie za zobowiązania podatkowe osób prawnych w sprawach z zakresu VAT. 

Jednocześnie Wyrok może w już zakończonych sprawach z tego zakresu zostać wykorzystany jako podstawa do wznowienia postępowań podatkowych lub sądowo-administracyjnych – w sprawach, w których ma on wpływ na treść decyzji/orzeczenia (tj. rozstrzygnięć wydanych w postępowaniach, w których odmówiono osobie trzeciej prawa do podważenia ustaleń faktycznych/prawnych poczynionych w odniesieniu do osoby prawnej, za której zobowiązania podatkowe ponosi ona odpowiedzialność). Termin do wniesienia wniosku lub skargi o wznowienie postępowania wynosi miesiąc (w przypadku ostatecznych decyzji) lub trzy miesiące (w odniesieniu do prawomocnych wyroków) i biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE, która jeszcze nie nastąpiła. 

W związku z powyższym będziemy na bieżąco monitorować powyższą sprawę i prześlemy do Państwa stosowną informację w momencie, w którym Wyrok zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE. Jednak już teraz zachęcamy do kontaktu w przypadku, w którym konkluzje zawarte w Wyroku mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcia wydane w Państwa sprawach. 

Tax Alert 13/2025: Ministerstwo Finansów planuje kolejne zmiany w ustawie o VAT 

Zgodnie z założeniami projekt Nowelizacji będzie przewidywał szeroki pakiet modyfikacji, w tym: 

• zmianę art. 96b ustawy o VAT, która pozwoli sprawdzić w wykazie (tzw. białej liście) status podatnika na konkretny, przeszły dzień (do 5 lat wstecz);
• umożliwienie rejestracji każdego z małżonków jako odrębnego podatnika VAT, jeżeli każdy z nich samodzielnie prowadzi działalność rolniczą, nawet przy wspólności majątkowej (w ramach wykonania konkluzji wyroku TSUE C-697/20); 
• wdrożenie wskazówek płynących z wyroku TSUE C-114/22, z którego wynika, iż chcąc odmówić podatnikowi prawa do odliczenia VAT naliczonego z uwagi na pozorność czynności dokumentowanej fakturą, organ podatkowy musi wykazać, że transakcja była pozorna w świetle prawa unijnego, a jeśli została faktycznie dokonana – że jest ona wynikiem oszustwa lub nadużycia prawa; 
• rozszerzenie mechanizmu solidarnej odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy w przypadku: 

I. transakcji, w których podatnik wiedział, że fakturę opłaconą w mechanizmie podzielonej płatności wystawił podmiot nieistniejący lub że potwierdza ona czynność, która nie została dokonana, bądź podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością, 
II. zaległości związanych z usługami wymienionymi w załączniku nr 15 do ustawy o VAT o wartości nieprzekraczającej 15 tys. zł oraz z niektórymi usługami niematerialnymi; 

• wprowadzenie instytucji tzw. składu VAT, co pozwoli uprościć rozliczenie i pobór podatku podmiotom zajmującym się międzynarodowym obrotem towarowym (stosowanie stawki 0% dla dostawy towarów do składów VAT); 
• w zakresie rejestracji i wykreślania z VAT. 

Tax Alert 2/2025:  Spółki nieruchomościowe – obowiązki związane z raportowaniem w 2025 r. 

Jest to o tyle istotne, że zakres raportowania za 2024 rok może różnić się od zakresu raportowania za poprzednie lata. Wynika to z faktu, że WSA w Warszawie w wyroku 16 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1771/24 potwierdził najnowszą niekorzystną linię interpretacyjną organów podatkowych. Wyrok ten dotyczy spółek posiadających nieruchomości za pośrednictwem innych podmiotów. 

Dotychczas do oceny czy podmiot spełnia definicję spółki nieruchomościowej należało wziąć pod uwagę wartość bilansową udziałów (akcji) w spółkach zależnych posiadających nieruchomości. Obecnie - mając na uwadze wyrok WSA w Warszawie oraz praktykę organów podatkowych - konieczne będzie branie pod uwagę wartości bilansowej nieruchomości posiadanych przez spółki zależne. 

W praktyce oznacza to konieczność weryfikacji przyjmowanego dotychczas podejścia do ustalania zakresu raportowanych i raportujących spółek. 

W związku z tym, zachęcamy Państwa do rozpoczęcia działań związanych z raportowaniem spółek nieruchomościowych z odpowiednim wyprzedzeniem. Chętnie wesprzemy Państwa w realizacji obowiązków raportowania spółek nieruchomościowych za 2024 rok, tj.: 

• ustalimy, które spółki spełniają definicję spółki nieruchomościowej w świetle przepisów o ustawy o CIT, najnowszej praktyki organów podatkowych oraz orzecznictwa, 

• zweryfikujemy zakres obowiązków złożenia informacji o podmiotach posiadających prawa do spółki nieruchomościowej (PIT-N1 oraz CIT-N1) oraz zakres obowiązków złożenia informacji o prawach do spółki nieruchomościowej oraz o podmiotach pośredniczących (PIT-N2 oraz CIT-N2), 

• przygotujemy projekty informacji CIT-N1, CIT-N2, PIT-N1 oraz PIT-N2.

Tax Alert 1/2025: Pierwsze rozliczenie minimalnego CIT

Co do zasady, zobowiązani do zapłaty minimalnego CIT będą podatnicy, którzy w 2024 r.: 

• ponieśli stratę podatkową ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych (tj. z działalności operacyjnej) albo 

• osiągnęli udział dochodów podatkowych z działalności operacyjnej w przychodach podatkowych z działalności operacyjnej w wysokości nie większej niż 2%. 

Strata i rentowność dla celów minimalnego CIT jest kalkulowana przy uwzględnieniu specyficznych zasad. Przy obliczeniu straty oraz ew. rentowności nie uwzględnia się m.in.: amortyzacji podatkowej, kosztów pracowniczych oraz wzrostu kosztów energii. 

Możliwa jest więc sytuacja, w której wynik podatkowy obliczony na zasadach ogólnych będzie ujemny lub tak obliczona rentowność będzie niższa niż 2%, lecz wedle metodologii ustalonej w przepisach dotyczących minimalnego CIT udział dochodów w przychodach podatkowych będzie wynosić powyżej 2%. W takiej sytuacji, podatnik nie będzie zobowiązany do zapłaty minimalnego CIT. 

Zwracamy jednak uwagę, że jeżeli podatnik złoży zeznanie CIT-8 za 2024 r. z wykazaną stratą podatkową lub rentownością poniżej 2% (obliczoną na zasadach ogólnych) i jednocześnie nie zapłaci minimalnego CIT, po stronie organów podatkowych mogą pojawić się wątpliwości, a organ podatkowy zweryfikuję tę kwestię w toku czynności sprawdzających. W związku z tym, warto przygotować kalkulacje i ew. dokumentację potwierdzającą brak obowiązku zapłaty podatku minimalnego. 

Natomiast, w przypadku objęcia podatnika obowiązkiem zapłaty minimalnego CIT konieczne będzie wypracowanie prawidłowej metodologii ustalania podstawy opodatkowania (w tym zakresie również obowiązują zasady szczególne), w tym wybór najbardziej optymalnej metody (podstawowej albo uproszczonej). 

Chętnie wesprzemy Państwa w analizie ryzyk i obowiązków związanych z minimalnym CIT, a także w przygotowaniu dokumentacji potwierdzającej brak obowiązku zapłaty minimalnego CIT lub w wypracowaniu właściwej metodologii ustalania podstawy opodatkowania.

TAX ALERT 21/2024: Ulga badawczo-rozwojowa jako sposób na obniżenie minimalnego podatku dochodowego

Przepisy dotyczące minimalnego podatku dochodowego są skierowane do podatników CIT, podatkowych grup kapitałowych oraz oddziałów zagranicznych przedsiębiorców prowadzących działalność w Polsce. W założeniu podatek ten powinien objąć podmioty, które nie wykazują dochodu lub wykazują go na poziomie minimalnym bez uzasadnionej przyczyny. W praktyce nowa danina może dotyczyć większości spółek raportujących stratę.

Minimalny podatek dochodowy to podatek roczny, którego wysokość oblicza się po zakończeniu roku podatkowego. W konsekwencji, podobnie jak ulga badawczo-rozwojowa, jest on rozliczany w rocznym zeznaniu podatkowym. Podatnicy muszą w takim zeznaniu wykazać podstawę opodatkowania, uwzględniając wszelkie odliczenia oraz wysokość należnego podatku minimalnego.

Przepisy dotyczące podatku minimalnego umożliwiają zatem obniżenie podstawy opodatkowania o kwoty wynikające z ulg, w tym ulgi B+R. Dzięki temu podatnicy realizujący projekty badawczo-rozwojowe mogą obniżyć kwotę należnego minimalnego podatku dochodowego. 

Co istotne, przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem minimalnym można uwzględnić zarówno ulgę B+R za bieżący rok, jak i kwoty nierozliczone z wcześniejszych lat podatkowych. Jednak należy podkreślić, że kwota podstawy opodatkowania podatkiem minimalnym wyznacza górny limit odliczenia przysługującego podatnikowi z tytułu ulgi B+R z sześciu wcześniejszych lat podatkowych. 

W konsekwencji należy zauważyć, że ulga B+R stanowi narzędzie umożliwiające obniżenie minimalnego podatku dochodowego, a tym samym wpływa na poprawę sytuacji finansowej podatnika.

TAX ALERT 19/2024: Ostatnia szansa na skorzystanie z ulgi B+R za 2018 r. 

 W ramach ulgi B+R można rozliczyć m.in. następujące koszty kwalifikowane: 

▪ wynagrodzenia pracowników zaangażowanych w działalność B+R, zatrudnionych na podstawie umów o pracę, w proporcji, w jakiej ich czas pracy poświęcony został na działalność B+R; 

▪ zakup materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową; 

▪ odpisy amortyzacyjne dotyczące środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w działalności B+R. 

W tym kontekście warto podkreślić, iż z danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów wynika, że w 2023 roku liczba przedsiębiorstw korzystających z ulgi B+R zwiększyła się o 54% w porównaniu z rokiem poprzednim, obejmując 3,6 tysiąca podatników. Ponadto, kwota odliczeń, zarówno w przypadku podatników PIT, jak i CIT, wzrosła o ponad 30%. Skorzystanie z ulgi stanowi zatem istotny element wsparcia podatników. 

Dla podatników, których rok podatkowy zakończył się 31 grudnia 2018 roku, ostateczny termin na korektę deklaracji CIT, celem rozliczenia ulgi B+R mija 31 grudnia bieżącego roku. Na potrzeby rozliczenia kosztów kwalifikowanych za 2018 rok w ramach ulgi B+R konieczne jest skorygowanie oraz wykazanie w deklaracji CIT-8 ulgi B+R, a następnie wystąpienie z wnioskiem o zwrot nadpłaty zapłaconego podatku. 

Należy również zauważyć, że rozliczenie ulgi B+R możliwe jest również w latach podatkowych występujących po 2018 r., a zatem ulga B+R jest rozwiązaniem, które pozwala w długim okresie czasu obniżać koszty prac badawczo-rozwojowych i tym samym wspierać innowacyjność. 

W tym miejscu warto podkreślić, iż w przypadku gdy podatnik poniósł stratę lub kwota kosztów kwalifikowanych była większa niż podstawa opodatkowania w danym roku, ma on możliwość skorzystania z ulgi przez kolejne 6 lat podatkowych. Co więcej, w takim przypadku podatnik jest również uprawniony do skorzystania z ulgi na innowacyjnych pracowników, która jest bezpośrednio związana z ulgą B+R. Jej konstrukcja polega bowiem na tym, że podatnik - działający jako płatnik podatku PIT - 

może wykorzystać kwotę nieodliczonej ulgi B+R na potrzeby zaliczek PIT pobieranych od pracowników „poświęcających co najmniej 50% ogólnego czasu pracy” na działalność B+R. 

W konsekwencji, ulga na innowacyjnych pracowników umożliwia poprawę sytuacji finansowej organizacji. 

TAX ALERT 20/2024: Interpretacja ogólna dotycząca zwolnienia z opodatkowania dywidend w UE

Minister Finansów wydał interpretację indywidualną nr DD9.8202.1.2024 w której potwierdził, że nie narusza warunku „niekorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania”, fakt iż odbiorca dywidendy z innego państwa członkowskiego korzysta ze zwolnienia podatkowego o charakterze przedmiotowym w stosunku do otrzymywanej dywidendy na podstawie przepisów podatkowych 

W razie pytań zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami.

TAX ALERT 18/2024. Uchwała NSA w sprawie opodatkowania wynajmowanych budynków mieszkalnych

Uchwała dotyczy jednej z najbardziej kontrowersyjnych sporów na gruncie podatku od nieruchomości. Chodzi o sytuację, w której budynek albo część budynku zaklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków jako budynek mieszkalny, jest wynajmowany przez przedsiębiorcę najemcom, a oni wykorzystują ten budynek albo część budynku na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.  W praktyce organy podatkowe, a także część sądów administracyjnych stała na stanowisku, wedle którego sam fakt prowadzenia przez wynajmującego działalności gospodarczej prowadził do uznania, że budynek jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Stanowisko to wychodziło z założenia, że zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej w tym przypadku nie wymaga, aby w budynku lub lokalu prowadzono działalność gospodarczą. Już sama działalność prowadzona przez wynajmującego „zarażała” budynek i w konsekwencji, właściwa miała być wysoka stawka podatkowa.

Powyższe, błędne stanowisko, bywało kwestionowane w orzecznictwie. Przykładowo NSA w wyroku z 7 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 1473/22 wskazał, że: „Za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być uznane te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez podatnika (np. dewelopera, spółdzielnię mieszkaniową, spółkę komunalną, podmiot działający w formule społecznej agencji najmu albo społecznej inicjatywy mieszkaniowej lub innego właściciela będącego przedsiębiorcą) do korzystania osobom trzecim dla realizacji tej funkcji (zajęcie na cele mieszkalne) nastąpiło w ramach gospodarczej działalności podatnika (np. komercyjnego najmu). Istotne jest, by w budynku (lokalu) mieszkalnym realizowany był cel polegający na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w przedstawionym wyżej rozumieniu. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy funkcja ta (tzn. mieszkaniowa) realizowana jest przez podatnika czy jego najemcę.” W podobnym duchu wypowiedział się NSA w wyroku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 4264/21 i wyroku z 12 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 250/23.

W naszej ocenie, uchwała trafnie oddaje cel, któremu służy nałożenie wyższej stawki na budynki mieszkalne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W naszej opinii, pojęcie „zajęcia budynku na prowadzenie działalności gospodarczej” dotyczy sytuacji, w której budynek, pomimo zaklasyfikowania go jako obiektu mieszkalnego, jest wykorzystywany np. jako biuro, sklep lub hotel. Dominujące wcześniej w orzecznictwie podejście niekorzystne dla podatników w nieuzasadniony sposób różnicowało stawki podatku jedynie w zależności od formy działalności. Jako przykład może posłużyć przejście z „najmu prywatnego” na najem w ramach działalności gospodarczej – w takiej sytuacji stawka ulegała wielokrotnemu podwyższeniu pomimo braku jakiejkolwiek faktycznej zmiany w sposobie korzystania z budynku. Sama uchwała prowadzi w tym zakresie do ujednolicenia stawek podatku niezależnie od statusu wynajmującego. 

Uchwała ma znaczenie zarówno dla mniejszych firm, których przedmiot działalności polega na wynajmie nieruchomości mieszkaniowych, jak również dla dużych graczy na rynku. Uchwała jednoznacznie przesądza, że części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, nie mogą zostać uznane za „zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej”, a przez wykorzystywanie (zajęcie) na cele mieszkalne należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu. Tej konkluzji nie zmienia okoliczność, że podatnik wynajmuje lokale w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie umów najmu. A contrario, należy uznać, że „zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej” są budynki mieszkalne, które są wykorzystywane do krótkotrwałego odpłatnego najmu lokali mieszkalnych. Takie budynki nie są związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb mieszkaniowych, lecz są wykorzystywane do świadczenia usług hotelarskich lub pokrewnych.

Uchwała otwiera możliwość wygrania toczących się sporów dotyczącej opisywanej kwestii. Z drugiej strony, jeżeli firmy nadpłacały podatek od nieruchomości, uchwała daje mocny argument do wykorzystania w procesie zwrotu nadpłaty.

W razie jakichkolwiek pytań z Państwa strony odnośnie nowelizacji oraz jej praktycznych konsekwencji, pozostajemy do Państwa dyspozycji. 

Tax Alert 16/2024. Potrzeba zmian w fundacjach rodzinnych? – Uzasadnienie Ministerstwa Finansów

Ministerstwo podkreśliło, że wiedzę o ewentualnych nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych fundacji rodzinnych czerpie z następujących źródeł:

• zgłoszeń schematów podatkowych (MDR);

• wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych, w odniesieniu do których wystąpiło uzasadnione przypuszczenie unikania opodatkowania oraz

• wniosków o wydanie opinii zabezpieczającej.

W szczególności Ministerstwo zwróciło uwagę, że do dnia 12 września 2024 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przekazał Szefowi KAS do zaopiniowania 120 wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczących fundacji rodzinnej, gdy w ocenie organu mogło istnieć uzasadnione przypuszczenie unikania opodatkowania (przy czym, jedynie w 70 sprawach uznano, że takie przypuszczenie jest uzasadnione).

Ministerstwo powołało się również na wypowiedzi medialne praktyków prawa podatkowego, którzy ostrzegali przed wykorzystywaniem fundacji rodzinnych do celów optymalizacyjnych.

Należy wskazać, że wszystkie te okoliczności mają jedynie charakter potencjalny, a z uwagi na okres funkcjonowania fundacji rodzinnych Ministerstwo nie przytoczyło żadnych konkretnych danych o rzeczywistych zidentyfikowanych nieprawidłowościach rozliczeń podatkowych fundacji.

Z perspektywy praktycznej istotne pozostaje, że Ministerstwo Finansów przedstawiło dotychczasowe propozycje zmian jako wstępną wersję będącą przedmiotem dyskusji. Warto zauważyć, że pierwsza zapowiedź zmian spotkała się z miażdżącą krytyką tak środowisk biznesowych, jak i praktyków prawa podatkowego, a ich konkretny projekt – który pierwotnie miał pojawić się do końca sierpnia – nie został opublikowany do dnia dzisiejszego.

W razie jakichkolwiek pytań z Państwa strony odnośnie planowanych zmian oraz ich praktycznych konsekwencji, pozostajemy do Państwa dyspozycji. 

TAX ALERT 15/2024 – OBNIŻONA AKCYZA RÓWNIEŻ DLA SAMOCHODÓW Z NAPĘDEM HYBRYDOWYM (TYPU MHEV) – WYROK WSA W WARSZAWIE

Tytułem przypomnienia w przypadku samochodów osobowych stawki akcyzy prezentują się następująco:

• 18,6% - dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm3;

• 9,3 % - dla samochodów osobowych:

• o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3;

• stanowiących pojazd hybrydowy w rozumieniu przepisów o elektromobilności
  i paliwach alternatywnych (chodzi tu o hybrydy typu plug-in) o pojemności silnika spalinowego wyższej niż 2000 cm3, ale nie wyższej niż 3500 cm3;

• 1,55% podstawy opodatkowania – dla samochodów osobowych o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika spalinowego równej 2000 cm3 lub niższej;

• 3,1% podstawy opodatkowania - dla pozostałych samochodów osobowych.

Na przełomie 2022/2023 r. organy podatkowe, wbrew wcześniejszej praktyce, zaczęły wydawać interpretacje oraz rozpoczęły kontrole u podatników i/lub wzywanie ich do skorygowania rozliczeń akcyzowych oraz zapłaty/dopłaty akcyzy wyliczonej według podstawowych stawek od pojazdów osobowych stanowiących mikro/miękkie hybrydy. W nowej (zmienionej) ocenie organów pojazdy te powinny być bowiem uznawane za pojazdy o napędzie spalinowym, jako że nie występują w nich co najmniej dwa alternatywne źródła zasilania do napędu pojazdu (tj. silnik elektryczny sam w sobie nie umożliwia ruszenia z miejsca/rozpędzenia/utrzymania pojazdu w ruchu).

Przykładowo:

• Dyrektor IAS we Wrocławiu w decyzji WIA z 28 kwietnia 2023 r. (sygn. sprawy WIA-2023-00013) wskazał m.in., iż pojazd hybrydowy dla celów akcyzy to pojazd posiadający co najmniej dwa alternatywne źródła zasilania do napędu: silnik spalinowy i silnik elektryczny, a napęd w tych pojazdach realizowany jest zamiennie - w trybie elektrycznym silnik spalinowy pojazdu jest wyłączony, a silnik elektryczny dostarcza cały moment obrotowy niezbędny do napędu pojazdu;

• Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z 21 marca 2024 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4013.361.2023.3.PJ) wskazał, iż pojazd, w którym silnik elektryczny jedynie wspomaga dominujący silnik spalinowy, jest objęty podatkiem akcyzowym według stawki właściwej dla tradycyjnych samochodów osobowych, a nie hybrydowych.

Wyrok WSA, wydany w następstwie zaskarżenia tej ostatniej, daje jednak nadzieję na powrót do wcześniejszej praktyki, tj. preferencyjnego opodatkowania akcyzą również hybryd typu miękka/mikro hybryda. W ustnych motywach wyroku WSA wskazał m.in. na następujące okoliczności:

• pojęcie pojazdów o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, do których stosuje się obniżone stawki akcyzy, nie zostało zdefiniowane na gruncie akcyzy, a zatem przy jego wykładni należy odwoływać się do literalnego brzmienia poszczególnych elementów tworzących normę art. 105 ustawy akcyzowej (określającego wykaz stawek akcyzy);

• skoro w przepisie tym mowa jest literalnie o napędzie hybrydowym spalinowo-elektrycznym przyjąć należy, że najważniejsze i wystarczające dla zastosowania stawki obniżonej (w wysokości zależnej od pojemności silnika) jest, aby moc generowana przez te dwa silniki pojazdu (spalinowy i elektryczny) była bezpośrednio przenoszona na układ napędowy takiego pojazdu;

• zatem zasadnicze znaczenie ma wyłącznie ta okoliczność, czy silnik elektryczny – mający choćby niewielką moc – przyczynia się do wzmocnienia układu napędowego. A zatem, czy swoją mocą uzupełnia moc silnika spalinowego. W przepisach mowa jest o układzie hybrydowym spalinowo-elektrycznym i nie wprowadzają one żadnego dodatkowego wymogu, jak tylko ten, aby to był faktycznie układ hybrydowy spalinowo-elektryczny.

Uzasadnienie wyroku WSA (oraz argumentacja organów) są miejscami mocno detaliczne i odnoszą się zarówno do szczegółowych cech konstrukcyjnych danego pojazdu, jak też wykładni przepisów akcyzowych z uwzględnieniem nomenklatur statystycznych, będących bazą do klasyfikacji wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych (tu: Nomenklatura Scalona – CN) – wszakże z motywów uzasadnienia sądu (na razie jedynie ustnych) wynika, iż wszystkie podnoszone dotąd przez organy argumenty nie znajdują oparcia na gruncie przepisów ustawy akcyzowej.

Należy jednocześnie zaznaczyć, iż wyrok WSA jest na razie nieprawomocny (a po pojawieniu się jego pisemnego uzasadnienia z dużym prawdopodobieństwem zostanie zaskarżony przez Dyrektora KIS do sądu II instancji) – stąd sprawa wymaga dalszego monitorowania. Niemniej, z uwagi na klarowność i siłę uzasadnienia przedstawionego przez WSA istnieje spora szansa, że inne sądy będą prezentować analogiczne stanowisko w tego typu sprawach, co powinno też wpłynąć na zachowanie organów podatkowych i ostudzić ich zapał zwłaszcza w kwestionowaniu przeszłych rozliczeń.